Wat de EUDR regelt
De Europese ontbossingsverordening, Verordening (EU) 2023/1115 of kortweg EUDR, geldt voor zeven grondstoffen en de producten die daarvan gemaakt worden. Cacao is er één van, naast onder meer koffie, palmolie, soja en hout. Een product dat eronder valt, mag alleen op de EU-markt worden gebracht of worden uitgevoerd als aan drie voorwaarden is voldaan.
- Het is ontbossingsvrij: er is geen bos voor gekapt of aangetast na 31 december 2020.
- Het is geproduceerd volgens de wetgeving van het land van herkomst.
- Er is een due-diligenceverklaring voor ingediend.
Welke cacaoproducten eronder vallen
| Product | GN-code | Valt onder de EUDR |
|---|---|---|
| Cacaobonen, ook gebroken, rauw of gebrand | 1801 | Ja |
| Doppen, vliezen en ander cacaoafval | 1802 | Ja |
| Cacaomassa (cacaopasta) | 1803 | Ja |
| Cacaoboter, -vet en -olie | 1804 | Ja |
| Cacaopoeder zonder toegevoegde suiker | 1805 | Ja |
| Chocolade en andere producten met cacao | 1806 | Ja |
Vanaf wanneer het geldt
De verordening is twee keer uitgesteld. Sinds de wijziging door Verordening (EU) 2025/2650, die op 26 december 2025 in werking trad, gelden deze data:
- 30 december 2026 voor grote en middelgrote ondernemingen;
- 30 juni 2027 voor micro- en kleine ondernemingen.
Nog een uitstel? Daar ziet het niet naar uit. In de evaluatie die de Europese Commissie in mei 2026 publiceerde, staat dat zij de tekst van de verordening niet opnieuw wil openen, en dat bedrijven zich op de bestaande data moeten voorbereiden.
Welke rol heeft u in de keten?
Uw taken hangen af van uw plek in de keten. Sinds december 2025 is er voor bedrijven verderop in die keten een stuk minder te doen dan in de oorspronkelijke tekst.
- Marktdeelnemer. Het bedrijf dat de cacao als eerste op de EU-markt brengt, meestal de importeur. Dat bedrijf verzamelt de gegevens, waaronder de geolocatie van de percelen waar de cacao is geteeld, beoordeelt het risico en dient de due-diligenceverklaring in via het EU-informatiesysteem.
- Downstream-marktdeelnemer. Verwerkt de cacao verder, bijvoorbeeld tot chocolade of koekjes. Zo'n bedrijf dient geen eigen verklaring meer in; alleen de eerste downstream-marktdeelnemer na de importeur verzamelt en bewaart het referentienummer van de verklaring van zijn leverancier.
- Handelaar. Verkoopt cacaoproducten door zonder ze te verwerken. Een handelaar houdt bij van wie hij koopt en aan wie hij verkoopt. Hij brengt niets op de markt waarvan hij weet of vermoedt dat het niet voldoet.
Let op. Voor het ene product kunt u marktdeelnemer zijn, terwijl u voor een ander product als handelaar optreedt, dus bepaal uw rol per product en per leverancier.
Wat u vóór 30 december regelt
- Bepaal per cacaoproduct welke rol u heeft.
- Vraag uw leveranciers hoe zij aan de EUDR voldoen en welk referentienummer u per partij ontvangt.
- Leg in uw inkoopvoorwaarden vast dat partijen alleen met de EUDR-gegevens worden geleverd.
- Brengt u zelf cacao van buiten de EU op de markt, registreer u dan in het EU-informatiesysteem en zorg dat u de geolocatie van de percelen van uw leverancier krijgt.
- Bewaar de gegevens en referentienummers vijf jaar, zodat u ze bij een controle kunt laten zien.
Wat er nog kan veranderen
De kern ligt vast. Wat nog beweegt, is de uitvoering: de Commissie past de productlijst in bijlage I aan, al raken die wijzigingen cacao niet, en ook het informatiesysteem en de richtsnoeren worden nog bijgewerkt. Kijk daarom vóór 30 december in de actuele veelgestelde vragen van de Commissie.
Dit artikel geeft de hoofdlijnen en is geen juridisch advies. Twijfelt u over uw rol of uw verplichtingen, raadpleeg dan de officiële teksten hieronder of een adviseur.
